Majątek kawalerski i inne rzeczy, które nie są wspólne z żoną.
Rozdielność majątkowa - porady
Wchodząca w życie 20 I 2005 r. nowelizacja do Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego w dość istotny sposób zmieniła dotychczas obowiązujące stosunki majątkowe między małżonkami. Przede wszystkim poszerzono katalog ustrojów majątkowych mogących istnieć między małżonkami, tak, że do obowiązujących obecnie systemów: wspólności ustawowej, wspólności ustawowej poszerzonej lub ograniczonej (mocą umowy) i rozdzielności majątkowej, dodano obowiązujący w Polsce pod rządami dekretu o Prawie rodzinnym z 1946 r. system rozdzielności majątkowej z wyrównaniem dorobków na wypadek ustania małżeństwa. Równocześnie nowelizacja przyniosła doniosłe zmiany w zakresie zarządu majątkiem wspólnym oraz odpowiedzialnością majątkiem wspólnym za długi małżonków. Wprowadzona została (z uwagi na standardy prawa europejskiego) tzw. regime primaire – obowiązująca bez względu na ustrój majątkowy panujący między małżonkami, gwarantująca rodzinie możliwość korzystania z mieszkania i oraz z przedmiotów urządzenia domowego, nawet jeżeli stanowiłoby to wyłączną własność jednego z małżonków. Poza tym, ustawodawca w końcu wyraźnie przyznał małżonkom prawo do współposiadania i współkorzystania z rzeczy wchodzących w skład majątku wspólnego, co oznacza, że każdy z nich może żądać, aby sąd nakazał małżonkowi „przywłaszczającemu” sobie jakiś przedmiot umożliwienie korzystania z niego przez drugiego współmałżonka, np. małżonkowie z dochodów kupili domek letniskowy, po czym jeden z nich zmienił zamki w drzwiach i uniemożliwia rodzinie korzystanie z niego.
Co to są majątkowe ustroje małżeńskie?Problem majątkowych ustrojów małżeńskich powstaje z chwilą zawarcia małżeństwa. Pojawia się wówczas szereg pytań odnośnie tego jak będą od tej pory kształtowały się stosunki majątkowe między małżonkami., tzn. co będzie należało do mnie, co do mojego małżonka, a co będzie nasze wspólne. Czy jeden z małżonków będzie odpowiedzialny za długi drugiego, a jak tak, to z jakich przedmiotów komornik mógłby ewentualnie prowadzić egzekucję? Czy mogę samodzielnie kupić mieszkanie ze środków zgromadzonych na rachunku bankowym, na który przelewane jest moje wynagrodzenie? Te i inne kwestie związane z sytuacją finansową każdego z małżonków powstałą po zawarciu małżeństwa określają zasady, które w sumie składają się na ustrój majątkowy istniejący między małżonkami. Należy zaznaczyć, że stosunki majątkowe nie mogą kształtować się w sposób dowolny, a jedynie w taki, jaki przewidują możliwe na gruncie Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego majątkowe ustroje małżeńskie.
Jaki ustrój majątkowy powstaje z chwilą zawarcia małżeństwa?Uzależnione jest to od faktu, czy osoby wstępujące w związek małżeński podpisały wcześniej w formie aktu notarialnego umowę małżeńską czy nie. Należy zauważyć, co do zasady przyszli małżonkowie nie podejmują takich kroków. W takim układzie między małżonkami zawsze powstaje system wspólności ustawowej, określony jako ustawowy ustrój majątkowy. Jeżeli zaś nupturienci udali się do notariusza, wówczas po zawarciu małżeństwa będzie ich obowiązywał jeden z pozostałych systemów, zwanych umownymi ustrojami małżeńskimi, tj:
- system poszerzonej wspólności majątkowej,
- system ograniczonej wspólności majątkowej,
- system rozdzielności majątkowej,
- system rozdzielności majątkowej z wyrównaniem dorobku.
System wspólności ustawowej, dominujący w większości małżeństw, zasadza się na istnieniu trzech odrębnych od siebie majątków: majątków osobistych każdego z małżonków, czyli majątku żony i majątku męża oraz majątku wspólnego. W stosunku do każdego z majątków osobistych, małżonkowie mogą w zasadzie podejmować wszystkie działania jakie uznają za stosowne, bez względu na to jak na te działania zapatruje się drugi małżonek. Przy majątku wspólnym zaś istnieją pewne ograniczenia, uzasadnione tym, że przedmioty wchodzące w skład tego majątku należą do małżonków wspólnie, co przesądza konieczność gospodarowaniem jego składnikami z uwzględnieniem stanowisk obu małżonków. Biorąc pod uwagę powyższe, zasadniczą kwestią przy rozpatrywaniu tego ustroju jest odpowiedź na pytanie, które składniki majątkowe wchodzą w skład wspólności, a które w skład majątków osobistych małżonków.
Co się dzieje z majątkiem wspólnym i osobistym po ustaniu małżeństwa?W przypadku majątku osobistego sprawa jest prosta – majątek taki zawsze w całości wraca do tego, do kogo należał, a jeżeli małżeństwo ustało przez śmierć, w całości wchodzi do spadku po zmarłym.
Co do majątku wspólnego zaś, ulega on podziałowi pomiędzy małżonków, przy czym przyjmuje się, że udziały małżonków w tym majątku były równe, czyli dostają oni po połowie. Jeżeli jednak pojawiły się ważne powody, np. jeden z małżonków w ogóle nie pracował, a ponadto przyczyniał się do roztrwaniania zarobków drugiego małżonka, może on żądać aby sąd ustalił nierówne udziały w majątku wspólnym (czyli jeden dostanie więcej, a drugi mniej) odpowiadające stopniu przyczynienia się każdego z małżonków do powstania majątku wspólnego.
Jeżeli zaś małżeństwo ustało przez śmierć, to co do zasady w skład spadku po nim wchodzi jedynie połowa majątku wspólnego, gdyż drugą połowę otrzymuje pozostały przy życiu małżonek. Co się tyczy możliwości ustalenia udziałów nierównych w majątku wspólnym przez spadkobierców, to jest to dopuszczalne tylko jeżeli zmarły za życia wytoczył powództwo o rozwód lub o unieważnienie małżeństwa.
W skład jakiego majątku wchodzi wynagrodzenie za pracę?
